Prirodno i kulturno-istorijsko područije Kotora
Prirodno i kulturno – istorijsko područje Kotora upisano je na Listu svjetske baštine 1979. godine. Područje obuhvata Kotorsko – Risanski dio zaliva Boke Kotorske, dok zaštićena okolina obuhvata cijeli zaliv i njegovo zaleđe.
Preuzeto sa kotor.travel
Bokokotorski zaliv sa istočne strane okružuju padine Lovćena, koji sa svojim izuzetnim prirodnim vrijednostima i kulturnom baštinom ima status Nacionalnog parka od 1952. godine. Najviši vrh Lovćena je Štirovnik sa 1.749 mnv a na Jezerskom vrhu na 1.657 mnv se nalazi Mauzolej Petra II Petrovića Njegoša. Sa zapadne strane Boku okružuje Orjen, Park prirode od 2018, izrazitog kraškog reljefa sa vrhom Veliki kabao (1894 mnv) koji je najviši vrh primorskih Dinarida. Između kotorskog i tivatskog dijela zaliva je brdo Vrmac, koje je zbog posebnih prirodnih i kulturnih vrijednosti planirano da bude zaštićeno kao park prirode.
U zalivu, koji formiraju strme padine planina, sa uskim pojasom obradive zemlje i obalom prirodno veoma složene forme, razvili su se tokom dugog istorijskog perioda gradovi i naselja u nizu, međusobno odvojeni obradivim površinama ili stjenovitim iskonskim pejzažem. Na području Svjetske baštine nalaze se gradovi Kotor, Risan, Perast, i naselja na obali: Dobrota, Ljuta, Orahovac. Strp, Lipci, Morinj, Kostanjica, Donji Stoliv, Prčanj, Muo.
U višim zonama, na mjestu gdje se pojas obradive zemlje spaja sa strmim, stjenovitim ili šumom obraslim padinama brda, nalaze se stariji slojevi naselja ili gornja sela, danas uglavnom napuštena, kao što su: Gornji Stoliv, gornji dio Prčanja, gornja Kostanjica, Gornji Morinj i Glogovac. U zaleđu, u planinskom predjelu koji okružuje zaliv, nalazi se mreža sela u oblastima: Njeguši, Zalazi, Gornji Orahovac, Ledenice, Krivopšije.
Još od najranijih vremena za naselja na obali more je bilo glavna saobraćajnica i veza sa Mediteranom, a mreža pješačkih staza i puteva na kopnu veza sa unutrašnjošću Balkanskog poluostrva. Ove staze i putevi povezuju naselja uz obalu međusobno i sa gornjim selima, kao i sa selima u zaleđu. Sve istorijske pješačke komunikacije u zalivu – mreža starih pješačkih staza i puteva, od kojih su neke na trasama antičkih ili srednjevjekovnih puteva, uglavnom su očuvane. Na nekima su kasnije nastali kolski putevi. Krajem XIX i početkom XX vijeka, za vrijeme austrougarskog perioda, gradi se veliki broj vojnih puteva, koji su služili za povezivanje i pristup tvrđavama. Grade se i novi kolski putevi, kao što je kolski put duž obale zaliva ili put Kotor – Njeguši – Cetinje.